Kodeks Prawa Kanonicznego
FORMA ZAWARCIA MAŁŻEŃSTWA
Kan. 1108 -
§ 1. Tylko te małżeństwa są ważne,
które zostają zawarte wobec asystującego miejscowego ordynariusza albo
proboszcza, albo wobec kapłana lub diakona delegowanego przez jednego z
nich; a także wobec dwóch świadków, według zasad wyrażonych w
następnych kanonach i z uwzględnieniem wyjątków, o których w kan. 144,
1112, § 1, 1116 i 1127, §§ 2-3.
§ 2. Za asystującego przy zawieraniu
małżeństwa uważa się tylko tego, kto jest obecny i pyta nowożeńców, czy
wyrażają zgodę i przyjmuje ją w imieniu Kościoła.
Kan. 1109 - Ordynariusz miejsca i proboszcz na mocy
swego urzędu, w granicach własnego terytorium ważnie asystują przy
małżeństwach nie tylko swoich podwładnych, lecz także obcych, jeśli
jedno z nich należy do obrządku łacińskiego; chyba że wyrokiem lub
dekretem zostali ekskomunikowani, ukarani interdyktem lub suspendowani
od urzędu, albo takimi deklarowani.
Kan. 1110 - Ordynariusz miejsca i proboszcz
personalny, na mocy urzędu ważnie asystują przy zawieraniu małżeństwa
jedynie tych, z których przynajmniej jedno podlega im w granicach ich
okręgu.
Kan. 1111 -
§ 1. Ordynariusz i proboszcz, dopóki
ważnie sprawują swój urząd, mogą delegować kapłanom i diakonom również
ogólne upoważnienie do asystowania przy zawieraniu małżeństw w
granicach swego terytorium.
§ 2. Aby delegacja upoważnienia do
asystowania przy małżeństwach była ważna, wymaga się, by została
przekazana określonym osobom w sposób wyraźny. Delegacja specjalna
winna być dana do określonego małżeństwa, natomiast delegacja ogólna
powinna być udzielona na piśmie.
Kan. 1112 -
§ 1. Gdzie nie ma kapłanów i
diakonów, biskup diecezjalny, uzyskawszy - po wcześniejszej pozytywnej
opinii Konferencji Episkopatu - zezwolenie Stolicy Apostolskiej, może
delegować świeckich do asystowania przy zawieraniu małżeństw.
§ 2. Należy wybrać odpowiedniego
świeckiego, który potrafi przygotować nupturientów i właściwie odprawić
liturgię zawierania małżeństwa.
Kan. 1113 - Przed udzieleniem delegacji specjalnej, należy zatroszczyć się o wszystko, co prawo przepisuje do stwierdzenia stanu wolnego.
Kan. 1114 - Asystujący przy zawieraniu małżeństwa
działa niegodziwie, jeśli nie stwierdził stanu wolnego nupturientów
zgodnie z przepisami prawa, a także nie upewnił się, jeśli to możliwe,
o zezwoleniu proboszcza, ilekroć asystuje na podstawie ogólnej
delegacji.
Kan. 1115 - Małżeństwa winny być zawierane w
parafii, gdzie przynajmniej jedno z nupturientów posiada stałe albo
tymczasowe zamieszkanie lub miesięczny pobyt; gdy zaś chodzi o tułaczy,
parafii, gdzie aktualnie przebywają. Za zezwoleniem własnego ordynariusza albo własnego proboszcza, wolno małżeństwo zawrzeć gdzie indziej.
Kan. 1116 -
§ 1. Jeśli osoba, zgodnie z
przepisem prawa, kompetentna do asystowania jest nieosiągalna lub nie
można do niej się udać bez poważnej niedogodności, kto chce zawrzeć
prawdziwe małżeństwo, może je ważnie i godz;wie zawrzeć wobec samych
świadków:
1. w niebezpieczeństwie śmierci;
2. poza
niebezpieczeństwem śmierci jedynie wtedy, jeśli roztropnie się
przewiduje, że te okoliczności będą trwały przez miesiąc czasu.
§ 2. W obydwu wypadkach, gdyby był
osiągalny inny kapłan lub diakon, który mógłby być obecny, powinien być
poproszony i razem ze świadkami byt przy zawieraniu małżeństwa, z
zachowaniem zasady ważności małżeństwa wobec samych świadków.
Kan. 1117 - Określona wyżej forma powinna być
zachowana, jeśli przynajmniej jedna ze stron zawierających małżeństwo
została ochrzczona w Kościele katolickim lub została do niego przyjęta
i nie odstąpiła od niego formalnym aktem, z zachowaniem przepisów kan.
1127, § 2.
Kan. 1118 -
§ 1. Małżeństwo pomiędzy
katolikami lub między stroną katolicką i niekatolicką ochrzczoną, winno
być zawierane w kościele parafialnym; w innym kościele lub kaplicy może
być zawierane za zezwoleniem ordynariusza miejsca lub proboszcza.
§ 2. Miejscowy ordynariusz może zezwolić na zawarcie małżeństwa w innym odpowiednim miejscu.
§ 3. Małżeństwo pomiędzy stroną katolicką i stroną nieochrzczoną może być zawarte w kościele lub innym odpowiednim miejscu.
Kan. 1119 - Poza wypadkiem konieczności, przy
zawieraniu małżeństwa należy zachować obrzędy przepisane w księgach
liturgicznych zatwierdzonych przez Kościół albo przyjęte prawnymi
zwyczajami.
Kan. 1120 - Konferencja Episkopatu może opracować
własny obrzęd zawierania małżeństwa, wymagający zatwierdzenia przez
Stolicę Świętą, odpowiadający miejscowym i ludowym zwyczajom,
przystosowanym do ducha chrześcijańskiego, z zachowaniem jednak prawa,
by asystujący, obecny przy zawieraniu małżeństwa, zapytał nupturientów,
czy wyrażają zgodę i tę zgodę przyjął.
Kan. 1121 -
§ 1. Po zawarciu małżeństwa,
proboszcz miejsca zawarcia lub jego zastępca, chociażby żaden z nich
przy nim nie asystował, powinien jak najszybciej zapisać w księdze
zaślubionych nazwiska małżonków, osoby asystującej i świadków, a także
miejsce i datę zawarcia małżeństwa, w sposób określony przez
Konferencję Episkopatu lub przez biskupa diecezjalnego.
§ 2. Ilekroć małżeństwo jest
zawierane zgodnie z przepisem kan. 1116, kapłan lub diakon, jeśli był
obecny, w przeciwnym razie świadkowie są obowiązani jak najszybciej
powiadomić proboszcza lub ordynariusza miejsca o zawartym małżeństwie.
§ 3. Co do małżeństwa zawieranego za
dyspensą od formy kanonicznej, ordynariusz miejsca, który udzielił
dyspensy, powinien zatroszczyć się o to, aby dyspensa i zawarcie
małżeństwa zostały zapisane w księdze zaślubionych, zarówno w kurii,
jak i w parafii własnej strony katolickiej, której proboszcz
przeprowadził badanie stanu wolnego. O zawarciu małżeństwa ma
powiadomić ordynariusza i proboszcza jak najszybciej małżonek
katolicki, zaznaczając miejsce zawarcia oraz zastosowaną formę
publiczną.
Kan. 1122 -
§ 1. Zawarte małżeństwo winno być odnotowane także w księgach ochrzczonych, w których zapisany jest chrzest małżonków.
§ 2. Jeśli ktoś zawarł małżeństwo
poza parafią swojego chrztu, proboszcz miejsca zawarcia małżeństwa ma
obowiązek przesłać jak najszybciej do proboszcza miejsca chrztu
zawiadomienie o zawarciu małżeństwa.
Kan. 1123 - Ilekroć małżeństwo zostaje uważnione w
zakresie zewnętrznym albo orzeczona jego nieważność, albo zgodnie z
prawem zostało rozwiązane, poza przypadkiem śmierci, należy powiadomić
proboszcza miejsca zawarcia małżeństwa, aby dokonał odpowiedniej
adnotacji w księdze zaślubionych i ochrzczonych.
|