|
KONSTYTUCJA RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Rozdział I Rzeczpospolita
Art. 18.
Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i
rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej
Polskiej.
Urząd stanu cywilnego (skrót: USC) - jednostka
organizacyjna wchodząca w skład urzędu gminy
powołana ustawą Prawo o aktach stanu cywilnego do rejestracji zdarzeń
określonych w tej ustawie. Zdarzeniami tymi są urodzenie, zawarcie
związku małżeńskiego i zgon. Pojedyncza gmina stanowi okręg USC,
jednakże wojewoda może w jednej gminie stworzyć kilka USC a także
połączyć kilka gmin w jeden okręg USC. Kierownika USC powołuje
odpowiednio wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
Historia
Początkowo nie istniały osobne, państwowe urzędy rejestrujące stan
cywilny. Kościół katolicki pod koniec XVI w. wprowadził na swoje
potrzeby instytucję ksiąg metrykalnych,
z czasem księgi takie zaczęły prowadzić inne wyznania. Tendencja do
prowadzenia osobnej, świeckiej rejestracji pojawiła się od końca XVIII
w. Początkowo proboszczowie parafii stali się urzędnikami stanu
cywilnego (w zaborze austriackim od 1782 r., w pruskim od 1794 r., w
rosyjskim oficjalnie od 1825 r.).
W Polsce dopiero w XIX w. powstały obecne dzisiaj "urzędy stanu cywilnego". Pojawiły się na ziemiach zaboru pruskiego w 1874
r. Urzędnikami stanu cywilnego byli burmistrzowie lub wójtowie.
Przedmiotem rejestracji były trzy rodzaje zdarzeń: urodzenia, śluby i
zgony. Każdy urząd prowadził równolegle dwa rejestry: rejestr główny
(unikat, pozostawiany w siedzibie urzędu) i rejestr poboczny (duplikat,
corocznie przekazywany do sądu obwodowego). W księgach metrykalnych
znajdują się czasami dokumenty dostarczane w celach dowodowych (np.
odpisy akt metrykalnych).
W dwudziestoleciu międzywojennym zachowano systemy z poszczególnych
dawnych państw zaborczych. Dopiero w 1946 r. wprowadzono świeckie
urzędy stanu cywilnego.
Źródło: Wikipedia
Przysięga w Urzędzie Stanu Cywilnego:
"Świadomy(a)
praw i obowiązków wynikających z założenia rodziny, uroczyście
oświadczam, że wstępuje w związek małżeński z (...imię i nazwisko) i
przyrzekam, że uczynię wszystko aby nasze małżeństwo, było zgodne,
szczęśliwe i trwałe."
KODEKS RODZINNY I OPIEKUŃCZY
Tekst ujednolicony po zmianie z 12 czerwca 2003 r. (Dz. U. Nr 130 z 24 lipca 2003 r.)
Tytuł I.
MAŁŻEŃSTWO
DZIAŁ I
ZAWARCIE MAŁŻEŃSTWA
Art. 1.
[Zawarcie małżeństwa] § 1. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i
kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu
cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński.
§ 4.
Mężczyzna i kobieta, będący obywatelami polskimi przebywającymi za
granicą, mogą zawrzeć małżeństwo przed konsulem lub przed osobą
wyznaczoną do wykonywania funkcji konsula.
Art. 3.
[Dokumenty] § 1. Osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo powinny złożyć
lub przedstawić kierownikowi urzędu stanu cywilnego dokumenty niezbędne
do zawarcia małżeństwa, określone w odrębnych przepisach.
§ 2.
Jeżeli otrzymanie dokumentu, który osoba zamierzająca zawrzeć
małżeństwo jest obowiązana złożyć lub przedstawić kierownikowi urzędu
stanu cywilnego, napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, sąd
może zwolnić tę osobę od obowiązku złożenia lub przedstawienia tego
dokumentu.
§ 3.
Kierownik urzędu stanu cywilnego wyjaśnia osobom zamierzającym zawrzeć
małżeństwo doniosłość związku małżeńskiego, przepisy regulujące prawa i
obowiązki małżonków oraz przepisy o nazwisku małżonków i o nazwisku ich
dzieci.
Art. 4. [Termin zawarcia
małżeństwa] Małżeństwo przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego nie
może być zawarte przed upływem miesiąca od dnia, kiedy osoby, które
zamierzają je zawrzeć, złożyły kierownikowi urzędu stanu cywilnego
pisemne zapewnienie, że nie wiedzą o istnieniu okoliczności
wyłączających zawarcie tego małżeństwa. Jednakże kierownik urzędu stanu
cywilnego może zezwolić na zawarcie małżeństwa przed upływem tego
terminu, jeżeli przemawiają za tym ważne względy.
Art. 41.
[Zaświadczenie] § 1. Osobom zamierzającym zawrzeć małżeństwo w sposób
określony w art. 1 § 2 i 3 kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje
zaświadczenie stwierdzające brak okoliczności wyłączających zawarcie
małżeństwa oraz treść i datę złożonych przed nim oświadczeń w sprawie
nazwisk przyszłych małżonków i ich dzieci.
§ 2. Zaświadczenie traci moc po upływie trzech miesięcy od dnia jego wydania.
§ 3.
Wydając zaświadczenie kierownik urzędu stanu cywilnego informuje strony
o dalszych czynnościach koniecznych do zawarcia małżeństwa.
Art. 6.
[Pełnomocnictwo] § 1. Z ważnych powodów sąd może zezwolić, żeby
oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński lub oświadczenie
przewidziane w art. 1 § 2 zostało złożone przez pełnomocnika.
§ 2.
Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie z podpisem urzędowo
poświadczonym i wymieniać osobę, z którą małżeństwo ma być zawarte.
Art. 7.
[Forma oświadczenia] § 1. Jeżeli małżeństwo jest zawierane przed
kierownikiem urzędu stanu cywilnego, oświadczenia o wstąpieniu w
związek małżeński powinny być złożone publicznie w obecności dwóch
pełnoletnich świadków.
§ 2. Kierownik
urzędu stanu cywilnego zapytuje mężczyznę i kobietę, czy zamierzają
zawrzeć ze sobą małżeństwo, a gdy oboje odpowiedzą na to pytanie
twierdząco, wzywa ich do złożenia oświadczeń o wstąpieniu w związek
małżeński oraz oświadczeń w sprawie nazwisk małżonków i ich dzieci.
§ 3. Każda
z osób zawierających małżeństwo składa oświadczenie o wstąpieniu w
związek małżeński, powtarzając za kierownikiem urzędu stanu cywilnego
treść oświadczenia lub odczytując je na głos. Osoba nie mogąca mówić
składa oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński podpisując akt
małżeństwa.
§ 4. Po złożeniu
oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński przez obie strony kierownik
urzędu stanu cywilnego ogłasza, że wskutek zgodnych oświadczeń obu
stron małżeństwo zostało zawarte.
DZIAŁ II
PRAWA I OBOWIĄZKI MAŁŻONKÓW
Art. 23.
[Równość praw i obowiązków] Małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w
małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i
wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój
związek założyli.
Art. 24.
[Rozstrzyganie o istotnych sprawach rodziny] Małżonkowie rozstrzygają
wspólnie o istotnych sprawach rodziny; w braku porozumienia każdy z
nich może zwrócić się o rozstrzygnięcie do sądu.
Art. 25. [Nazwisko
małżonków] § 1. O nazwisku, które każdy z małżonków będzie nosił po
zawarciu małżeństwa, decyduje jego oświadczenie złożone przed
kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Oświadczenie może być złożone
bezpośrednio po zawarciu małżeństwa albo przed sporządzeniem przez
kierownika urzędu stanu cywilnego zaświadczenia stwierdzającego brak
okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.
§ 2. Małżonkowie
mogą nosić wspólne nazwisko będące dotychczasowym nazwiskiem jednego z
nich. Każdy z małżonków może również zachować swoje dotychczasowe
nazwisko albo połączyć z nim dotychczasowe nazwisko drugiego małżonka.
Nazwisko utworzone w wyniku połączenia nie może składać się z więcej
niż dwóch członów.
§ 3. W razie niezłożenia oświadczenia w sprawie nazwiska, każdy z małżonków zachowuje swoje dotychczasowe nazwisko.
Art. 26.
[Powinowactwo] Z małżeństwa wynika powinowactwo między małżonkiem a
krewnymi drugiego małżonka; trwa ono mimo ustania małżeństwa.
Art. 27.
[Zaspokajanie potrzeb rodziny] Oboje małżonkowie obowiązani są, każdy
według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych,
przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój
związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także,
w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i
na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym.
|
Aktualności 
